In Rosalia’s verhaal komen de Sambeekse kunsten allen samen

SAMBEEK | Rosalia Ries was enorm artistiek. Maar, in de tijd dat ze leefde, de 19e eeuw, was het voor vrouwen ongebruikelijk om een kunstcarrière na te jagen. Rosalia kreeg wél de kans zich te ontplooien. Ze vertrok voor een kunstreis naar Italië. Alleen, daar zou ze door ziekte nooit aankomen. Haar lichaam kwam terug naar Nederland, maar haar verhaal bleef slechts rondzweven. Tot nu, want binnenkort wordt het met meerdere artistieke disciplines verteld.

Nee, in dit artikel wordt Rosalia’s verhaal niét verteld. Essentieel om te weten is dat ze onderweg naar Italië door een longziekte moest uitwijken naar een gespecialiseerd ziekenhuis in het Franse Montpellier. Dit bleek niet voldoende om haar te redden. Haar ouders, die na terugkomst naar Sambeek waren verhuisd, lieten haar lichaam naar huis komen. Ze werd begraven in een grafkeldertje, in de tuin van hun landhuis, waar nu het voormalige Catharinaklooster staat. 

Beter bewaard verhaal
Het hele verhaal van Rosalia is één van de beter bewaarde hoofdstukken van de Sambeekse geschiedenis. In het muziektheaterstuk Rosalia’s Rust wordt dat nu het uitvoerig verteld, met moderne twist. Henk van Raaij, voorzitter van harmonie Semper Unitas: “wij bestaan 125 jaar en wilden dat vieren door groots uit te pakken en een Sambeeks verhaal te vertellen. Maar, iedereen kent het verhaal van het Duvelsklokje inmiddels wel. We vroegen het Sambeeks Heem ‘Is er niet nog een ánder verhaal?’ en al snel kwamen we op de grafkelder van Rosalia Ries uit.”
Veel Sambeekenaren kennen wel dit keldertje. Henk groeide er tegenover zelfs op. “Het had altijd iets spannends als je daar als kind stond te kijken. Maar, het verhaal erachter, dat kende ik alleen heel ver weg.”

Geen saaie historische vertelling
Roel Verheggen kreeg de hoofdrol in de totstandkoming van dit Semper Unitas-jubileumstuk. De musicus heeft bijna dertig jaar bij de Sambeekse Harmonie gespeeld, en beschikt over de nodige ervaring met theater- en muziekproducties. “Ik vond het superleuk om hiervoor gevraagd te worden. Ik heb Semper Unitas zien groeien, maar er zelf ook heel veel geleerd. Hier ligt een groot deel van mijn muzikale basis!”

Het verhaal van Rosalia, zoals door Sambeeks Heem verteld, werd door Roel gebruikt als basis voor het script. Maar, het kreeg wel een eigentijds jasje. “Ik houd niet van die ‘en toen, en toen, en toen’-verhalen, dus ik heb het wel bewerkt. Zo heb ik onder meer een connectie gemaakt met het voormalige Catharinaklooster. Dat was altijd een speelbal van de politiek en juist bij veel mensen in Sambeek wél bekend. Ik wilde daarnaast humor en herkenbaarheid in het stuk, geen saaie historische vertelling. En dat is het ook absoluut niet geworden!”

Kunsten lopen naadloos in elkaar over
Terwijl Semper Unitas dus de muziek verzorgt, wordt het tragische verhaal van Rosalia ook nog via andere kunstdisciplines verteld. Toneelvereniging VEST gaat de planken op, waarbij de rollen van de kleine- én volwassen Rosalia door dochter en moeder gespeeld worden. Naadloos zullen de kunsten van VEST en Semper Unitas in elkaar overlopen, zodat het stuk nooit stil staat. En om het plaatje compleet te maken verzorgt Reamon van Raay, die ook de productie van het Vierlingsbeekse Outlands Festival op zijn naam heeft staan, met videomapping de lichtprojecties als ‘decor’. Henk: “Het stuk wordt opgevoerd in Duvelshof. Deze locatie brengt al heel veel sfeer met zich mee. Maar, Reamon heeft dus echt gebruik gemaakt van de vorm van bijvoorbeeld de koepel om projecties op te maken. De bezoekers zitten straks dus écht midden in het decor!” Met de samenkomst van dit lichtspektakel, die 125 jaar muzikale ervaring van Semper Unitas, vocale ondersteuning door sopraan Catharina Jansen en een projectkoor én het talent van VEST, belooft Rosalia’s Rust dus een "échte totaalbeleving” te worden.

Spektakel
Daarnaast moet het een staaltje Sambeekse saamhorigheid uitstralen. Het verhaal van de artistieke Rosalia heeft zich lange tijd niet weten te ontplooien. Dat het nu over meerdere kunstdisciplines, volledig uit Sambeekse handen, alsnog wordt verteld, maakt het extra bijzonder. Maar, bovenal belooft het spektakel. Roel: "Dit wordt écht heel vet!"

Rosalia’s Rust wordt opgevoerd op donderdag 22 oktober, vrijdag 23 oktober, zaterdag 24 oktober en zondag 25 oktober. Tickets? Kijk snel op deze website.